TRAFİK SİGORTASI

Günümüz dünyasında bilindiği üzere trafik kaza oranı gün geçtikçe artmaktadır. Ülkeler kaza riskini en aza indirmek ve kaza sonrası mağduriyetin oluşmaması için birtakım adımlar atmaktadır. Bunun bir uygulaması da “Mali Sorumluluk Sigortaları” yani Trafik Sigorta Sözleşmeleridir.

    Rizikoyu Azaltmayı Hedefleyen Hukuki Çözüm: Mali Sorumluk Sigortası Nedir?

 Mali Sorumluk Sigortası (MSS), motorlu bir aracın sebep olduğu kaza sonucuyla oluşan üçüncü kişilerin zararını, belli bir prim karşılığında sigorta şirketi tarafından tazmin etmeyi amaçlayan bir sorumluluk sigortası türüdür. Sigortacının doğan zararı işleten yerine geçerek tazmin etme esasına dayanmaktadır. Bu doğrultuda klasik sorumluluk hukukundan ayrılarak yenilikçi bir yapılandırma içerir. İşletenin veya zarar görenin malvarlığındaki pasif değerinin azalmasına sebebiyet vermediği için pasif sigorta özelliği de gösterir.

 Dahası, bu sigorta türü zarar gören ve işleten için birçok avantaj sağlayarak önem kazanmaktadır. Örneğin, sigorta şirketleri tarafından mağdurun uğradığı zarar kolayca telafi edilmektedir. Diğer yandan, işletenin sorumluluğunun mağdur lehine teminat altına alınması sayesinde, işleten de kaza sonucu oluşan zararı kapsayan yüksek ölçekli ödemelerden büyük oranda kurtularak finansal açıdan rahat eder.

 Gelişmiş hukuki çözümlerden biri olan MSS, Türkiye de 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) 1996 yılı değişikliği ile zorunlu tutularak uygulanmaktadır. Bu sayede Türk Hukuk Sisteminde MSS daha efektif hale getirilmesi amaçlanmaktadır. Aynı zamanda belli sınırlar dahilinde ihtiyari olarak Mali Sorumluluk Sigortası yapılabilmektedir. (Zamanaşımı ve sorumluluğun kaldırılması, azaltılmasına ilişkin hususlara dikkat edilerek yapılmaktadır. KTK m. 100)

 “Madde 91 – (Değişik: 17/10/1996 – 4149/33 md.) İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”

    Türk Hukuk Sisteminde ZMSS Uygulama Alanı: Sorumluluğun Kurulması

 Sigortacının doğan zararı tazmin edebilmesi için Türk Borçlar Kanunu’nun da uzantısı olan Karayolları Trafik Kanunu’nda öngörülen birtakım şartların gerçekleşmesi gerekir. KTK m.85/I ve m.86/I de gösterilmiştir:

“Madde 85 – (Değişik birinci fıkra: 17/10/1996-4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”

“Madde 86 – (Değişik: 17/10/1996-4199/29 md.) İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.”

1. Rizikonun gerçekleşmesiyle trafik kazası doğmalı
2. Trafik kazası sonucu zarar meydana gelmeli
3. Kazaya (zarar) motorlu bir araç sebep olmalı
4. Motorlu araç ve kaza (zarar) arasında uygun nedensellik bağı bulunmalı. Kaza, (i) mücbir sebepten ya da (ii) zarar görenin veya (iii) üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri gelmemelidir.

SAADET KARTALCI

SİGORTA TAHKİM KURULU KARARI

KASKO POLİÇELERİNDEN DOĞAN UYUŞMAZLIKLARA İLİŞKİN KARAR

07.05.2021 Tarih ve K-2021\57781 Sayılı Hakem Kararı

OLAY VE TALEP

08.07.2020 tarihinde seyir halinde olan bir aracın , havanın yağışlı olması nedeniyle kavşağa girerken frene basması yüzünden bariyerlere çarpmış ve direksiyon hakimiyetini kaybetmiştir . Bu nedenle olayda maddi hasar yaşanmıştır .

Kaza yapılan araçta meydana gelen hasarın giderilmesi ilgili sigorta şirketinden istenmiştir .

Kaza yapan kişi Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmuştur . Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurunun şartları olan : Sigortacıyla uyuşmazlığa düşen kişinin sigortacıya gerekli başvuruları yapmış ve olumsuz yanıt alması ya da sigorta kuruluşunun kendisine başvurulmasından itibaren on beş gün içerisinde yazılı cevap vermemesi halinde de komisyona başvurabilir . Bunlar Komisyona başvurunun şartlarını oluşturmaktadır .

TARAFLARIN ORTAYA KOYDUĞU İDDİALAR VE TALEPLER

DAVACI VEKİLİN İDDİA VE TALEPLERİ

Davacı vekili meydana gelen trafik kazası nedeniyle araçta oluşan zararın tazmininin yerine getirilmesini davalı olan Sigorta Kuruluşuna 09\07\2020 tarihinde başvuru yaparak istemiştir . Davacı vekili davalı sigorta kuruluşuna pek çok kez ulaşmaya çalışmış ve sonunda davalı sigorta kuruluşundan ret cevabı almıştır .  Bu ret kararı üzerine davacı vekili sigorta tahkim komisyonuna başvurmuştur . Fakat bu başvuruda başvuru formunu doldururken bazı noktaları eksik bıraktığı için davalı vekilinin başvurusu reddedilmiştir . Bunun üzerine davalı vekili başvuru formundaki eksiklikleri düzenleyip tekrar başvuru yapmıştır .

Davacı aracını tamir ettirmiş ve toplam hasar bedeli olan  69.516,00 TL’yi ödemiştir .  Fakat Kasko Kesin Ekspertiz Raporunda kazanın yukarıda yazıldığı şekilde ( 08.07.2020 tarihinde seyir halinde olan bir aracın , havanın yağışlı olması nedeniyle kavşağa girerken frene basması sonucunda bariyerlere çarpmış ve şoför direksiyon hakimiyetini kaybederek kaza gerçekleşmiştir . )  gerçekleşmediği belirtilmiştir . Bunun üzerine davacı vekili bu rapora itiraz etmiştir . 

DAVALININ İDDİA VE TALEPLERİ

Davalı vekili ise kaza sonucunda arabanın hava yastıklarının açılmış olması rağmen sürücünün keyfi olarak kaza yerini terk etmesi , aracın fotoğraflarını çekmemesi , gerekli yerlere haber vermemesi , hastaneye gitmemiş olması gibi durumları göz önünde tutulması gerektiğini belirterek cezai işlemlere konu olabilecek birtakım olayları gizlediğini açıkça ispat etmektedir yönünde bir  savunma sunmaktadır . Ayrıca aracın hava yastıklarının açılmış olmasına rağmen yola devam etmesi sürücünün hasarının sigortanın teminatının dışına çıkmasına neden olmuştur yönünde bir açıklamada bulunmuştur . Bu iddiaların aksinin ispatını kazanın yaşandığı yeri sebepsiz bir şekilde terk eden araç sürücüsü ispat etmekle yükümlüdür .

Bağımsız eksper tarafından trafik kazası sonucu oluşan maddi hasarın KDV hariç 56.045,59 TL  olduğu belirlenmiştir . Davacının bu tutarı aşan tazminat isteği haksızdır . Davalı vekili bu şekilde bir savunma yaparak başvurunun reddedilmesine , vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı tarafça giderilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir .

GEREKÇELİ KARAR

Trafik kazasının Kara Araçları Kasko Sigortası Şartları hükmünce sigortanın kapsamında olduğu belirlenmiştir .

Aracı sigorta yaptıran kişinin zararın gerçekleştiği tarihten itibaren on beş gün içerisinde sigorta şirketine bildirim yapmalıdır .

Zorunlu durumlar haricinde hasarın gerçekleştiği yerde ve diğer şeylerde değişiklik yapılmaması gerekmektedir .

Trafik kazası sonucunda oluşan maddi zararın miktarının tahmini olarak belirtilerek yazılı olarak sigorta şirketine bildirilmesi gerekmektedir .

TAZMİNATIN BELİRLENMESİ

Aracı sigorta yaptıran kişinin bazı sorumlulukları bulunmaktadır . Bunlar : Aracın çalınması halinde yetkili yerlere başvurma , kaza sonucunda kaza ile ilgili bilgi ve belgeleri ilgili yerlere tespit ettirmeleri .

Aracı sigorta yapan sigorta şirketinin de bazı sorumlulukları bulunmaktadır . Bunlar : Sigorta şirketi sigorta yaptıran kişi tarafından kendisine trafik kazası sonucunda oluşan maddi hasarın miktarının bildirilmesi sonucunda on gün içerisinde inceleme yaparak sigorta yaptıran kişiye bildirmelidir .

Kasko Sigortası Genel Şartlarının Teminat Dışında Kalan Zararlar başlığında zorunlu haller  dışında ve aracın sürücüsünün kimlik tespiti yapılmasının engellenmesi maksadıyla trafik kazasının olduğu yerden ayrılması teminatın dışarısında sayılmıştır .

Trafik kazası sonucunda kaza yapan kişi mevzuat hükümlerine aykırı davranarak olay için rapor ve tutanak tutturmamış , rizikonun gerçekleştiği yeri terk etmiş ve diğer yapması gerekenleri yapmayarak trafik kazasının nasıl ve hangi koşullarda gerçekleştiğini , kim sürücüyken kazanın gerçekleştiği gibi yanıtlanmasının gerekli olduğu soruların cevapsız kalmasına neden olmuştur .  Bu nedenle sigorta şirketi tarafından bunların aksinin ispatlanmasını istemek hakkaniyete uygun değildir .

Tüm bu noktalar göz önünde bulundurularak  somut olayda sigorta yaptıran kişinin başvurusunun öncelikli olarak davacı tarafın iddialarının ispatını kanıtlamaları gerekmektedir . Ve sonra da ispatlanmış bu iddiaların sigorta şirketi ile yaptığı sözleşmenin kapsamında bulunduğunu ispat etmesi gerekmektedir . Davacı tarafın dosyaya sunduğu delillerin bu çerçevede gerçekleştiğinin ispatının elverişli olmaması nedeniyle davanın ve başvurunun reddine karar verilmiştir .

TAYYİP TAŞKAN/HÜSEYİN DOĞAN

MALULİYET TAZMİNATI

TAYYİP TAŞKAN/HÜSEYİN DOĞAN

GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK TAZMİNATI

HASAR TAZMİNATI

HASAR TAZMİNATI

Trafik kazası sonucunda araçlarda oluşan hasarlar maddi zararlara sebep olur ve bu hasarın tazminatını almaya mağdur olan kişi hak kazanır . Trafik kazası hasar tazminatı için pek çok şart bulunmaktadır . Kazada en az bir motorlu aracın bulunması , kazada yaralanma ya da ölüm gibi durumların meydana gelmesi trafik kazalarında hasar tazminatının şartlarını oluşturmaktadır . Zarardan kastedilen yalnızca fiziksel zarar değildir . Kişinin malına zarar gelmesi de hasarı içerisinde barındırmaktadır .

Trafik kazalarında hasar büyük olabileceği gibi küçük de olabilmektedir . Hasarın boyutu arttıkça maddi kayıp da o kadar artmaktadır .

Trafik sigortalarında hasar tazminatı evrak tamam olduktan sonra kırk beş gün içerisinde sigorta şirketi tarafından size ödenir . Bu evraklar : ruhsat fotokopisi , ehliyet fotokopisi , eğer yaralanmalı bir kaza değilse kaza tespit tutanağı ve kazanın fotoğraflarıyla beraber sigorta şirketine gönderilir ve kırk beş gün içerisinde sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödemesi yapılır .

Trafik sigortası teminatları maddi zararlar , bedeni hasarlar ve vefat şeklinde toplam da üç farklı grupta değerlendirilir .

TRAFİK KAZASINDA HASAR TAZMİNATI NE ZAMAN TALEP EDİLEBİLİR ?

Trafik kazalarındaki hasar tazminatlarında araçların evrakı da önemlidir . Evrakın eksik olması durumunda trafik kazalarındaki hasar tazminatı davalarında süreci olumsuz yönde etkiler .

Hasar tazminatında araç değer kaybını gösteren rapor diğer evraklardan daha önemli olarak göz önünde bulunmaktadır . Trafik kazası sonucunda tazminat davası açıldığında aracın sahibi araç değer kaybettiği için maddi zarara uğrar . Bu nedenle trafik kazası yaşayanlar uğradıkları zararın giderilmesi için yasal süreç başlatmış olmalılar .

Unutulmaması gereken bir diğer hususu da eğer kaza sonrasında sigorta kuruluşuyla bir anlaşma yapılırsa kişinin tazminat hakkı biter .

BEDENİ HASAR TAZMİNATI

Trafik kazası sonucunda kişinin bedeninin hasar görmesi sonucundan dolayı alınan tazminat türüdür . Trafik sigortası ya da kasko poliçelerinde bulunan bedeni hasarlara karşı teminatlar kapsamında trafik kazasında mağdurlara karşı ödenen tazminat türüdür .

Sigorta poliçesi bedeni hasar teminatının ödenecek olan üst limiti yazmaktadır . Trafik kazası sonucunda yaralanan kişinin tedavi masrafları ya da ölen kişinin ölmeden önceki gördüğü tedavi masrafları bu limit içerisinde yer almaktadır .

Trafik kazası sonucunda sakat kalan kişinin sakatlığından kaynaklanan kayıplar ya da ölen kişinin ölmüş olmasından kaynaklanan kayıplar bu kişinin haline göre hesaplanmaktadır .

Trafik kazası sonucunda ölüm halinde ilk olarak ölen kişinin sonra da destekten yoksun kalan kişilerin gelirlerinin belirlenmesi gerekir . Bunun belirlenmesi için de özellikle detaylı bir şekilde nüfus kaydı örneği gibi belgelere ihtiyaç vardır .

TAZMİNAT BAŞVURUSU NASIL YAPILIR ?

Trafik kazası hasar tazminatı başvuruları noter aracılığıyla ya da iadeli taahhütlü şekilde sigorta kuruluşlarının ana merkezlerine yapılması gerekmektedir . Kaza tespit tutanağı , kamera kayıtları ve görgü tanıkları gibi kazanın oluşumuna ilişkin her türlü delil trafik kazası hasar tazminatı başvurusunun içeriğinde bulunması gereken belgelerdir . Bu belgelerin dışında taleplerin ne olduğu ile ilgili detaylı bir anlatımı içeren dilekçe de yazılmalıdır . Hastane tedavi bilgileri , faturalandırılan masraflar gibi bir talep sonucuna yönelik belgelerin de sunulması gerekmektedir .

Trafik kazası sonucunda kişinin ölmüş olması durumunda ise mirasçılık belgeleri ve destekten yoksun kalacak olan kişilerin net bir şekilde belirlenebilmesi noktasında detaylı nüfus kayıt örneklerinin de olması gerekmektedir . Bu belgelerin hepsinin toplanıp ana merkeze gönderilmesi gerekmektedir .

Trafik kazası sonucunda alınan tazminatın tutarı kişileri tatmin etmediyse tekrar başvuru yapabilirler . Tekrar başvurmaları halinde de bir sonuç alamazlarsa tahkime gidebilirler ya da dava açma yoluna başvurabilirler .

SİGORTAYA BAŞVURU ZORUNLU MUDUR ?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükmünce sigorta şirketlerine başvuru zorunludur . Başvuru dava ve tahkim öncesinde yapılmalıdır . Başvurudan sonraki on beş gün içerisinde şirketin ödeme yapması gerekmektedir ya da bu on beş günlük süre içerisinde cevap verilmesi gerekmektedir . Eğer başvuruya karşılık cevap verilmezse ya da ödeme yapılmazsa dava açabilme hakkı ve tahkime gidebilme hakkı doğmaktadır .

KAZA SONRASINDA BEDENİ HASAR TAZMİNATI NIN ALINMASI İÇİN 5 ÖNEMLİ HUSUS BULUNMAKTADIR

 1 – Sigorta türüne göre hangi evrakın toplanmasının gerektiğini belirlemek .

 2 – Toplanan evrakların tam ve eksiksiz olması gerekmektedir .

 3 – Başvuru dilekçesinde iletişim bilgilerinin , posta adreslerinin ve telefon bilgilerinin eksiksiz olması gerekmektedir .

 4 – Başvuru dilekçesinde muhakkak surette iban numarasının eklenmesi gerekmektedir . İban numarası yoksa ödeme yapılamaz ve dosya açıkta kalacaktır .

 5 – ilk dört maddede sayılan evrak tam olarak toplanıp başvuru dilekçesi eksiksiz hazırlandığı taktirde iade taahhütlü bir postayla bu evrak gönderilir ve ödeme alınır .

TAYYİP TAŞKAN/HÜSEYİN DOĞAN

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU

Sigorta tahkim komisyonu, sigorta sözleşmelerinden ve bunlara ilişkin uyuşmazlıkların çözümü için
yapılan başvuruları değerlendiren komisyondur. Sigorta sözleşmeleri sigorta yaptıran kişi ile sigorta
kuruluşu tarafından yapılan bir sözleşmedir ve bu sözleşmeler kural olarak belirli bir şekilde
yapılmazlar.
Sigorta tahkim komisyonunun tercih edilmesindeki en büyük avantaj dava açılmasında göre daha
ucuz ve zor olmayan bir yöntem olmasıdır.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ( Özellikle 30. Madde), 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 sayılı Türk
Borçlar Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulama alanı bulmaktadır.
Sigortacılık tahkimi zorunlu bir yol olmayıp isteğe bağlıdır. Uyuşmazlığı çözmek için Sigorta Tahkim
Kurulu tarafından hakim belirlenir ve komisyonun vermiş olduğu karar mahkeme kararı niteliğindedir.
Uyuşmazlığın Komisyona gidebilmesi için sigortacıyla uyuşmazlığa düşen kişinin sigortacıya gerekli
başvuruları yapmış olması ve olumsuz yanıt alması gerekiyor veya sigorta kuruluşunun kendisine
başvurulmasından itibaren on beş gün içerisinde yazılı cevap vermemesi halinde de komisyona
başvurulabilir.
Tahkime başvurabilmek için uyuşmazlığın mahkemeye, Tüketici Hakem Heyetine ve kanundaki diğer
hallerdeki tahkime gelmemiş olması gerekir.
Komisyona başvurabilmek için uyuşmazlığın, sigorta şirketinin tahkim sistemine üye olduğu tarihten
önce olmaması gerekmektedir.
Uyuşmazlık için Komisyona yapılan başvurunun form doldurularak yapılması zorunludur.
Sigorta Tahkim Komisyonuna sigorta yaptıran kişi ya da yapılan sigortadan bir menfaati olan kişiler
başvuru yapabilir.
Sigorta şirketlerinden tahkim sistemine üye olmak isteyenler bunu yazılı olarak Komisyona
bildirmeleri gerekir. Sigorta tahkim sistemine üye olana şirketlerle uyuşmazlığa düşenler yapmış
oldukları sözleşmede tahkime gidebileceklerine dair özel bir madde olmasa dahi tahkimden
yararlanabilirler.
Tahkim; komisyonun merkezine, başvuru yapan kişinin ikametgahının olduğu yere veya rizikonun
gerçekleştiği yerdeki büroya başvuru yapılabilir. Başvuru bizzat sigortacıyla uyuşmazlığa düşen kişi
tarafından yapılabileceği gibi vekili tarafından da yapılması mümkündür.
Sigorta tahkim komisyonuna başvuru belli bir süreye tabi tutulmamıştır. Ancak Türk Borçlar
Kanunundaki genel zamanaşımı olan on yıl burada da geçerlidir. 15.01.2022 tarihi itibariyle
Komisyona yapılan başvurular sadece online üzerinden kabul edilmektedir.
Tahkim başvurusunda gereken belgeler: Başvuru formu, sigorta yaptıranın sigorta kuruluşundan
aldığı olumsuz cevap yazısı ve sigorta kuruluşunun kendisine başvurulmasından itibaren on beş gün
içerisinde yazılı cevap vermediğini ispatlayan belge başvuruda bulunması gereken temel belgelerdir
ayrıca Komisyon ek belgeler talep edebilir.
Başvuru miktarı başvuru ücretine göre artış göstermektedir. 5000 TL’ye kadar olan uyuşmazlıklarda
100 TL, 5001 TL – 10000 TL arasında 250 TL, 10001 TL – 20000 TL arasında 350 TL ve 20001 TL’den
fazla olan uyuşmazlıklarda ise başvuru ücreti uyuşmazlığın %1.5’udur.
Yapılan başvuru ilk olarak raportör tarafından incelenir. Raportörün yapacağı bu inceleme daha çok
başvurunun şekil şartına uygun olup olmadığıyla ilgilidir. Raportör on beş günde yapacağı
incelemeleri tamamlar ve uyuşmazlığın esasına göre karar veremediği için sigorta hakemine gönderir.
Hakemler, sigorta hakem listesinden Komisyon tarafından seçilir. Sigorta uyuşmazlığının 15000
TL’den fazla olması halinde heyet oluşturulması gerekmektedir. Hakemlerin göreve başladıkları
tarihten itibaren dört ay içerisinde karar vermeli gerekir. Dört ay içerisinde hakemlerin karar
vermemeleri üzerine ihtilaf mahkeme tarafından çözülür.
Komisyonun önüne gelen, 5000 TL’ye kadar olan uyuşmazlıklarda Komisyonun verdiği karar kesindir,
itiraz edilemez. Uyuşmazlığın 5000 TL – 40000 TL arasında olması durumunda bir kereliğine
Komisyonun verdiği karara karşı itiraz edilebilir fakat bunun on gün içerisinde yapılmış olması gerekir.
40000 TL’den fazla olan uyuşmazlıklarda ise itiraza karşı verilen kararı taraflarca temyiz edilebilir.