İHTİYARİ MALİ SORUMLULUK SİGORTASI

İHTİYARİ MALİ SORUMLULUK SİGORTASI

 “İhtiyari Mali Mesuliyet Poliçesi, Zorunlu Mali Mesuliyet limitleri üzerinde kalan kısma ilişkin olduğu gibi kazada zarar gören üçüncü kişilerin zararlarının giderilmesine yöneliktir” (Y.4.HD.30.09.21.K.2021/5899).

Kaza sonucu sadece araçta bir zarar meydana gelmez her zaman. Üçüncü kişilerinde bedensel zarara ve buna bağlı olarak manevi zarara uğrayabilmesi de söz konusu olabilir. Kazaların boyutu sebebiyle trafik sigortaların teminat limitlerine aşan böyle durumlar gözlendiğinde çözüm ihtiyari mali sorumluk sigortasıdır; çünkü üçüncü kişilerin güvencesi olan zorunlu mali sorumluluk sigortası manevi zararları karşılamaz, kapsamı dardır. Böylece bu sigorta ile maddi zararların yanı sıra manevi zararlarda teminat altına alınır. – Manevi zarar, kişinin sahsında haksız bir fiil sonucu oluşan soyut zarardır. Mağdurun duyduğu üzüntü ve elemin kişiliğinde verdiği zarardır.

 Bu sigorta 3.kişilerin zararlarının tazmini teminat altına alır. Amacı, sigorta ettirenin yüksek maliyetli ödemlerden kurtarır. Malvarlığındaki pasif değerinin azalmamasına sebebiyet verdiği için pasif sigortadır.-Malvarlığının pasifi, kişinin malvarlığındaki borçlarını ifade eder. Bu amaç düşünüldüğünde çoğu insan ihtiyari mali sorumluluk sigortasını yapmayı tercih etmektedir.

 Dahası, İhtiyari mali sorumluk sigortası sorumluluğu daha genişleten yapısıyla klasik zorunlu mali sigortaları sözleşmelerinden ayrılır. Çoğu kez ihtiyari mali sorumluluk sözleşmeleri trafik poliçesinin ek teminat olarak gösterilerek uygulamada yer alır. Aslında çokça kullanılan bu sigortalar sözleşmese özgürlüğünün bir uzantısıdır. Sözleşme özgürlüğü ile daha kapsamlı zarların tazmini teminat altına alınabilir; fakat buna bağlı olarak ödenecek prim artar. Poliçede belirtilen limite kadar teminatı sağlar.

 * Trafik kazası gerçekleştiğinde trafik sigortası (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) devreye girer. Trafik sigortasının yetersiz kaldığı ve manevi tazminat talebin de bulunursa ihtiyari mali sorumluk sigortası uygun düştüğü ölçüde uygulanır. Böylece bu talepler sigorta şirketi tarafından karşılanır.

 6047 sayılı Karayolları Trafik Kanununda İhtiyari mali sorumluluk sigortası düzenlenmiştir:

1. Tazminatın azalması ve ortadan kaldırılması sonucunu doğuran hâller mağdura karşı ileri sürmelemeyeceğine ilişkin bir düzenleme bu poliçelerde yer alamaz. Fakat sigortacı bu hallere sigorta ettiren başvurabilir.
2.  Zarar görenin doğrudan doğruya talep ve dava hakkı vardır.
3.  Zarar gören dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunması gerekir. Başvuru tarihinde itibaren 15 gün içinde yazılı bir cevap alamaz veya talebi karşılamaz bir cevap alınırsa, mağdur daha açabilir. Veya tahkime başvurabilir. Kısacası, zarar görenin dava açmayasıdan önce yazılıda başvuruda bulunması şarttır.
4. sözleşmeler için zamanaşımı ilişkin TKT m. 109 düzenlenen hükümler uygulanacaktır. Zarar gören zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde açmalıdır. Kaza tarihinden itibaren zarar gören herhalde 10 yıl içinde dava açmalıdır.
5. Zamanaşımı zarar verene kesilirse sigortacıya karşıda kesilmiş olur. Tam tersi durumda geçerlidir.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU NEDİR?

 Tahkim, belli bir uyuşmazlığı devlet organları vasıtasıyla değil hakemler aracılığıyla çözümlenmesidir. Bu bakımdan hızlı, esnek, mahkemelere göre daha az masraflı olması açısından daha çok tercih edilmelidir. 266552 sayılı Sigortacılık Kanunu’nda bunu öngörerek sigorta konusundaki uyuşmazlıklarda tahkimin varlığını ve buna ilişkin tahkim komisyonunu düzenlemiştir.

  Sigorta sözleşmesinden doğan sigorta ettiren veya bu sözleşmeden menfaat sağlayan ile riski üstlenen sigorta şirketleri arasındaki uyuşmazlıkların çözümünü sağlar. Bu uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturur.

 Komisyon şu kişilerden oluşur:

 -Bir kişi Müsteşarlık Temsilcisi

 -İki kişi Birlik Temsilcisi

 -Bir kişi Tüketici Derneği Temsilcisi

 -Bir kişi Müsteşarlığın belirlediği Akademisyen Hukukçu Temsilcisi

 SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU’NUN GÖREVLERİ NELERDİR?

• Sigortacılık Kanunu madde 30/3 gösterilen görevleri yapmak:

            – Müdür ve yardımcılarını atamak.

            – Komisyonun bütçesini hazırlamak ve Birliğe sunmak.

           – Tahkim sisteminin tarafsız ve etkin bir şekilde sürdürebilmesi amacıyla önlemleri almak.

      – Komisyonun faaliyetleri ile alakalı yıllık raporu hazırlamak ve Müsteşarlığa, Birliğe göndermek.

             – Bilgi işlem alt yapısını hazırlamak.

             – Kanunlarla gösterilen diğer görevleri yapmak.

• Sigorta hakem başvurularını incelemek ve uygun görülenleri kabul için Müsteşarlığa iletmek
• Personelleri ve Raportörleri atamak
• Hakem listesini tutmak
• Sigortacılık Tahkimine ilişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda anlaşmazlığın çözümü için sigorta hakemi belirlenmesi ve gerekli olduğunda hakem heyetini oluşturmak ve doğru şekilde gerçekleşmesini sağlayan mekanizmaları kurmak ve denetlemek,
• Hakem ücretini ödenmesini sağlamak
• Büro açılmasına karar vermek
• Komisyon ve büro müdür, müdür yardımcılarının görevlerini belirlemek
• Müsteşarlığın verdiği diğer görevleri yerine getirmek

 *Komisyon, bizzat kendisine yüklenen görevler hariç birtakım işlerin Komisyon veya Büro müdürünü tarafından yerine getirilmesi için yetkilendirebilir.

   SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU’NUN AMAÇLARI NELERDİR?

•  Tahkim sisteminin usule uygun ve doğru bir şekilde çalışmasını sağlamak
• Uyuşmazlıkların kısa zamanda, düşük maliyetli ve esnek bir şekilde çözümlemek
• Mahkemenin iş yükünü azaltmak
• Sigortacılık sektörüne daha güven duyulmasını sağlamak, pekiştirmek
• İlgili denetleyici ve düzenleyici birimlerin faaliyet raporları çevresinde sektördeki isleyişteki eksiklikleri inceleyerek bu kapsamda düzenlenene faaliyetlere katkı vermek.

KAZA TESPİT TUTANAĞI

KAZA TESPİT TUTANAĞI

Trafik kazasının meydana gelmesi sonucunda kaza yapan araçların maddi hasara uğramaları araç sahiplerinin maddi hasarlı kaza tespit tutanağı tutmalarına neden olur . Kaza tespit tutanağının amacı trafik kazası yapan kişilerin kazanın meydana gelme şeklinin kendi dillerinde anlatması ve bunun da kayıt altına alınmasıdır .

1 Nisan 2008 tarihine kadar kaza tespit tutanaklarını sadece trafik polisleri tutmakta idi fakat 1 Nisan 2008 ‘den sonraki trafik kazalarında trafik polisinin gelip kaza tespit tutanağını tutması beklenmez trafik kazasını yapan kişilerin kazayı fotoğraflayarak ve kaza tespit tutanağını doldurarak bu işlemleri uygulayıp kaza yerinden ayrılabilirler .

Kaza tespit tutanağının tutulmasında en önemli hususlar kaza anından sonra trafik kazasının fotoğraflarının çekilmesi ya da trafik kazasının çizimlerinin yapılmasıdır .Bu detaylar mutlaka kaza tespit tutanağında yer almalıdır .

Kaza tespit tutanağında olması gereken bir diğer husus da trafik kazası sonucunda her bir sürücünün kaza tespit tutanağını doldururken kendi gözlemlerini anlatmaları ve bu anlattıklarının da kağıda aktarılmasıdır . Bu şekilde araç tespit tutanağı iki nüsha halinde hazırlanması gerekmektedir .  Ve hazırlanan bu kaza tespit tutanağının araç sürücüleri tarafından imzalanması gerekmektedir . Eğer araç sürücüler bu tespit tutanaklarını imzalamazsa kaza tespit tutanakları geçerli sayılmamakta ve kabul edilmemektedir .

Trafik kazası sonucunda kaza tespit tutanağıyla birlikte poliçenin bir fotokopisini , kaza yerinde çekilmiş olan fotoğrafları ve son olarak da araç sürücülerinin ehliyet ve ruhsatları kaza geçiren tarafların zorunlu trafik sigortası poliçesi yaptırdığı sigorta şirketlerine tüm bu belgeler toplanarak başvuru yapılır .

Bazı durumlarda ise maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı doldurulması mümkün değildir . Bu durumlar : Sürücülerden herhangi birinin sürücü belgesinin olmaması , sürücü alkollüyse ya da sürücünün akıl sağlığından şüphe duyuluyorsa , sürücülerden birinin yaşı küçükse , kaza yapan araçlardan en az birinin kamu kurumlarına ait bir araç olması , yapılan trafik kazası sonucunda üçüncü kişilere ait eşyalarda bir hasarın meydana gelmiş olması , trafik kazasını yapan araçlardan bir ya da daha fazlasının trafik sigortası yoksa veya trafik kazası sonucunda ölüm ve yaralanma gibi haller meydana geldiyse maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı tutulmaz .

Eğer bu gibi durumlar varsa kaza tespit tutanağı tutulmayacağı için trafik kazasının oluştuğu yerde aracın durumu , konumu değiştirilmeden kazanın zaptı tutulur eğer alkollü araç kullanımı söz konusuysa alkol testi ve raporu için trafik memuru aranır . Fakat kazanın oluştuğu yer jandarmanın görevli olduğu çevre içerisinde ise jandarmanın çağrılması gerekmekte ve kaza yapan sürücülerin ifadeleri alınarak görgü tespit tutanağı tutturulması gerekir .

KAZA TESPİT TUTANAĞINDA İSTEDENE BELGELER ?

Trafik kazası sonucunda hazırlanan kaza tespit tutanağı kazaya karışan araçların sürücülerinin sigorta kuruluşlarının ya da polisin desteğine ihtiyaç olmadan sürücülerin kendilerinin aralarında anlaşarak düzenlemiş olduğu tutanaktır .

Trafik kazası sonucunda oluşturulan kaza tespit tutanağında olması gereken belgeler :

• Poliçe fotokopisi
• Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı
• Varsa kaza yerinde çekilmiş olan fotoğraflar
• Sürücülerin sahip olduğu ehliyet ve ruhsatın fotokopisi

TRAFİK KAZASI SONUCUNDA HAZIRLANAN KAZA TESPİT TUTANAĞINI DOLDURULURKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

Kaza sonucunda araçlar yerinden oynatılmadan hasarın farkı açılardan fotoğrafı çekilmelidir . Kazaya karışanların ruhsat ve sürücü belgelerinin fotokopileri temin edilmelidir .

Tutanağı yalnızca kazayı yapan kişiler doldurabilir . Sürücülerin  araç sahibi olmasına gerek yoktur.

Kazayı yapan kişilerin belge üzerinde ıslak olması gerekmektedir . Yapılan tutanakların fotokopisi alınsa bile bu fotokopilerine de imza atmak zorundadırlar . Bir imzanın bile eksik olması durumunda tutanak geçerli olmaz .

Yapılan form üzerindeki açıklamalar uygun  ve dikkatli bir şekilde doldurulmalıdır .

Trafik kazasını yapan araçların sahip oldukları poliçe numaraları ve sigorta kuruluşları da yazılmalıdır . Yazılmaması durumunda poliçe tespit edilemez ve tutanak da geçersiz sayılır .

Kazanın oluşumu açık bir şekilde yazılmalıdır . Bunun yazılmasının önemli bir nedeni vardır . Buna göre kusur oranları belirlenir diğer diğer incelemelerin yapılmasında sorun yaşanmasını engeller .

Hazırlanan bu tutanağın geçerlilik süresi kapsamında kullanılması önem arz etmektedir . Türk Borçlar Kanunda geçerli olan genel zamanaşımı süresi olan iki ve on yıllık zamanaşımı süresi burada da geçerlidir . Tazminat davalarında trafik kazası sonucunda oluşturulan kaza tespit tutanaklarının geçerli olduğu süre iki yıldır .

Son olarak da kaza tespit tutanağını sürücüler araçlarında bulundurmaları gerekmektedir .  Olayın getirdiği durum nedeniyle sürücüler kaza tutanağını yanlış doldurabiliyorlar . Bu gibi durumlarda Yanlış olan bilgilerin üstü çizilip doğrusu yazılmamalı , yeni bir tutanak oluşturulmalıdır . Çünkü karalanmış olan tutanakları sigortalar bazen kabul etmemekte , bunun üzerinde bir şaibe ya da şüphe olduğunu kanısına varabilmektedirler .